MPD ( Mózgowe Porażenie Dziecięce) – jest to pojęcie zbiorcze obejmujące zmieniające się wraz z wiekiem zaburzenia ruchu, postawy, współistniejących z innymi objawami tj. padaczka, upośledzenie umysłowe, zaburzenie słuchu, wzroku, mowy uwarunkowane trwałym uszkodzeniem mózgu znajdującego się w stadium nie zakończonego rozwoju.
Zespół MPD obejmuje wszystkie stopnie ciężkości, wszystkie odmiany topograficzne i symptomatologiczne z towarzyszącymi zaburzeniami sensorycznymi, intelektualnymi ( upośledzenie umysłowe ) lub/ i zaburzeniami zachowania. Zaburzenia ruchowe i stopień deficytów ruchowych i ich konsekwencje ortopedyczne determinują ciężkość zespołu.

Objawy MPD mogą mieć różny charakter. Zależą od lokalizacji uszkodzenia, jego stopnia i rozległości. Stałym objawem są zaburzenia ruchowe , które wynikają z :
-nieprawidłowego rozkładu i wielkości napięcia mięśniowego
– porażeń i niedowładów
– dyskinezja ( ataoza, choreoatetoza, dystonia, ataksja)

 

Odmiany kliniczne MPD:

TOPOGRAFICZNE
Monoplegia- porażenie jednej kończyny
Hemiplegia – porażenie jednej połowy ciała,szczególnie KG
Diplegia – porażenie kończyn KKD,
Tetraplegia – porażenie czterokończynowe, deficyt funkcjonalny najczęściej dotyczy KKD
Hemiplegia bilateralis – porażenie czterokończynowe z większym deficytem KKG

PODZIAŁ WG INGRAMA

1. obustronne porażenie kurczowe- diplegia- stopień lekki, umiarkowany, ciężki
– niedowład kończyn dolnych
– niedowład trzy kończynowy
– niedowład cztero kończynowy
2. obustronne porażenie połowicze- hemiplegia bilateralis- jest najcięższą z postaci, bardziej dotknięte są kończyny górne
3. porażenie połowicze- hemiplegia bilateralis- stopień lekki, umiarkowany, ciężki
4. postać pozapiramidowa – atetoza i dyskineza, dystonia, postać pląsawicza, postać z częstymi zmianami nap. mm
5. postać móżdżkowa- ataktyczna
6. postacie mieszane

PODZIAŁ SYMPTOMATYCZNY

Postacie spastyczne- wzmożone napięcie, bardzo żywe odruchy okostno- ścięgniste, spastyka ( uszkodzenie układu piramidowego)
Postacie dyskinetyczne – sztywność, nieprawidłowe ruchy ( uszkodzenie układu pozapiramidowego)
Postacie ataktyczne – hipotonia, chwiejny chód, dysmetria ( uszkodzenie móżdżku, często wada rozwojowa )

POSTAĆ SPASTYCZNA

– przyczyna jest uszkodzenie kory ruchowej mózgu i dróg piramidowych korowo- rdzeniowych
– powoduje utratę zdolności wykonywania ruchów dowolnych lub zmniejszenie sprawności w postaci niedowładów lub porażeń
– wzmożenie odruchów ścięgnistych i napięcia mięśni często o charakterze scyzorykowym
– zwiększenie napięcia może mieć charakter kurczowy i spastyczny
– najcięższym postaciom towarzyszy niedorozwój umysłowy, zaburzenie mowy, zaburzenia wzroku, padaczka
– opóźniony rozwój psychoruchowy widoczny jest często po urodzeniu
Spastyczność to stan wywołujący sztywność i napięcie mięśni, powodujący ich szarpany, niekontrolowany ruch. Ma ona różne nasilenie i przybiera różną postać i różnych dzieci, prowadzi do przykurczów, osłabienia mięśni, i ograniczenia ruchów w kończynach

ATETOZA

Jest to postać MPD związana z uszkodzeniem układu pozapiramidowego ( jąder podkorowych ) odpowiedzialnych za kontrolę ruchów mimowolnych, czynności wykonywanych poza naszą świadomością np. dostosowywanie pozycji ciała czy siły mięśniowej do ruchu , utrzymania prawidłowego napięcia mięśniowego
Przyczyny : hiperbilirubinemia, niedotlenienie okołoporodowe,, czynniki metaboliczne czy genetyczne
Zaburzenia układu pozapiramidowego powodują zmiany napięcia mm. ,nadmiar ruchów – hiperkinezja lub zniesienie ruchów- hipokineza, akineza

DZIECKO WIOTKIE

– czysta postać ( hipotonia) spowodowana jest uszkodzeniem drogi ruchowej obwodowej
– może przekształcić się w postać pozapiramidową, móżdżkową czasem spastyczną
– u dziecka widoczny jest zmniejszony opór w stawach, zwiększone zakresy ruchów, przyjmowanie dziwacznych, nieprawidłowych pozycji ciała
– po urodzeniu obecne są odruchy rdzeniowe ale nie toniczne
– nie rozwijają się reakcje prostowania
– dziecko ma słabe ruchy oddechowe po urodzeniu , słaby głos,jest mało ruchliwe
– W leżeniu układają się w pozycji „ żaby”, są wsysane w podłoże
– jeśli unoszą głowę w leżeniu na brzuchu to robią to unosząc barki ku górze i zawieszają głowę między nimi
– w leżeniu na plecach mają problem z uniesieniem ręki w górę- jeśli to robią to usztywniają rękę w łokciu ( widoczny przeprost)
-jeśli siadają to kifotycznie ( okrągłe plecy, siad na kości krzyżowej)
-prawie nigdy nie raczkują, przemieszczają się na pupie lub podciągając się od razu do stania
– jeśli chodzą to na szerokiej podstawie, nogi często w przeprostach w kolanach, stopy płaskie, zwiększona lordoza lędźwiowa
– chód drobny, problem z utrzymaniem pozycji statycznej –stanie- dlatego często „drepczą” z nogi na nogę
– u starszych , sprawniejszych dzieci mogą pojawić się odruchy toniczne
– często widoczne są u dzieci asymetrie w tułowiu i w ustawieniu głowy, które prowadzą do skoliozy