ODRUCH TONICZNY BŁĘDNIKOWY- TOB

Możemy zaobserwować dwie formy tego odruchu : TOB w zgięciu i w wyproście
TOB zgięciowy ( przedni) pojawia się w życiu płodowym a zostaje zintegrowany do 4 miesiąca życia. Jest w pełni obecny w czasie narodzin.

TOB wyprostny ( tylny) pojawia się przy porodzie, zostaje zintegrowany od 7 tygodnia życia do 3 roku życia ,obejmując równoczesny rozwój odruchów posturalnych, STOS-u i odruchu Landau

Odruch ten wywoływany jest  ruchem głowy do przodu –  TOB zgięciowy i do tyłu –  TOB wyprostny, poza linię kręgosłupa.
Ruch głowy do przodu powoduje przyjęcie pozycji zgięciowej u noworodka. Sądzi się , że pozycja płodowa to najwcześniejszy przejaw odruchu tonicznego błędnikowego do przodu.
Wychylenie głowy do tyłu powoduje u noworodka wyprost rąk i nóg.
W pierwszych miesiącach życia odruch Toniczny Błędnikowy wiąże się z odruchem Moro. Oba stymulowane są stymulacją błędnika.

Odruch ten ma do spełnienia kilka funkcji :

– jest pierwotną reakcją na działanie siły grawitacji, poprzedzająca wykształcenie się reakcji wyższego rzędu ( np. odruchów prostujących głowę)
-umożliwia noworodkowi wyprostowanie się ze zgiętej pozycji płodowej
-umożliwia jednoczesne napięcie jednej grupy mięśniowej a rozluźnienie antagonistycznej. W tym czasie dziecko ćwiczy zarówno równowagę, jak i napięcie mięśniowe oraz propriocepcję

Reakcja w napięciu mięśniowym w TOB-ie wyprostnym od 6 miesiąca życia powinna ulec modyfikacji, aby umożliwić wypracowanie kontroli ruchów głowy i pojawienie się odruchów prostowania głowy wzrokowego i błędnikowego

Jeżeli odruch ten się nie zintegruje do 6 miesiąca życia :
–  zaburza rozwój kontroli głowy,
– silny TOB uniemożliwia dziecku naukę raczkowania i pełzania
-wpływa na problemy z równowagą statyczną
– brak koordynacji między mechanizmem równowagi a ciałem- koordynacja ruchów
-przewaga u dziecka TOB-u zgięciowego wpływa na napięcie mięśniowe- dziecko wydaje się jakby miało obniżone napięcie mięśniowe. W związku z tym będzie się szybko męczyć  w pozycji stojącej , może mieć nieprawidłową postawę ciała – garbienie się. Może nie lubić  zajęć WF, biegania
-Zaburza percepcję wzrokową : problem z patrzeniem na bliskie odległości, ,efekt figura tło”
– przy silnym Tob-ie może występować  choroba lokomocyjna
-dziecko może mieć lęk wysokości związany ze świadomością dziecka (  ruch głowy do przodu powoduje ugięcie kolan i wrażenia upadania).
– może wpływać na trudności związane z  umiejętnością poruszania się i oceny przestrzeni, tworzenia sekwencji, orientację w czasie , ocenę dystansu, głębokości, prędkości
-problem z odróżnieniem góra- dół, lewa –prawa, tył- przód

Przewaga u dziecka odruchu TOB w wyproście powoduje:

-zaburzenia równowagi statycznej i koordynację ruchów
– wpływa na napięcie mięśniowe – hipertonia ( podwyższone ), ruchy mogą być sztywne, szarpane
– wpływa na nieprawidłową postawę ciała, tendencję do chodzenia na palcach
– dziecko może mieć chorobę lokomocyjną związaną z zaburzeniami układu przedsionkowego
– powoduje zaburzenia oko-ruchowe, związane z percepcją wzrokową i percepcją przestrzeni- trudności w spostrzeganiu wzrokowym, ze spostrzeganiem przestrzeni
– słabe zdolności tworzenia sekwencji i organizacji
– powstrzymuje niemowlęta przed raczkowaniem, ponieważ ruch głowy w górę powoduje wyprost nóg, zablokowany zostaje też STOS
– może powodować wypychanie języka, co utrudnia karmienie piersią ( podczas nieprawidłowej pozycji przy karmieniu )

Jeżeli TOB nie jest w pełni zintegrowany w połowie 4 roku życia wskazuje na niedojrzałość funkcjonalną układu przedsionkowego i powiązanych z nim szlaków

 

Odruch Toniczny Błędnikowy badamy za pomocą testów tj.

– przyjęcie i utrzymanie pozycji zgięciowej i wyprostnej

– testy w pozycji stojącej wg. Sally Goddard