PERCEPCJA WZROKOWA

Chciałam podzielić się wiedzą na temat percepcji wzrokowej a właściwie jej zaburzeń u dzieci z problemami w zakresie zaburzeń integracji sensorycznej, niezintegrowanych odruchów pierwotnych i dysleksji rozwojowej.
Jestem świeżo po szkoleniu ” Wzrok i słuch” prowadzonych przez B. Odowską- Szlachcic i B. Mierzejewską- autorki książki ” Wzrok i słuch- zmysły wiodące w uczeniu się w aspekcie integracji sensorycznej”.

Co to jest percepcja wzrokowa ?
Jest to zdolność do rozpoznawania i różnicowania bodźców wzrokowych znajdujących się w polu naszego widzenia, ich interpretowanie w odniesieniu do wcześniejszych doświadczeń.
Percepcji wzrokowej nie bada więc okulista, który zajmuje się badaniem wad czy chorób oczu.

Zaburzenia percepcji wzrokowej mogą dotyczyć:
– zaburzeń koordynacji wzrokowo-ruchowej
– stałości spostrzegania
– spostrzeganiem figury i tła
– spostrzegania położenia przedmiotów w przestrzeni
– spostrzeganie stosunków przestrzennych

Zaburzenia koordynacji wzrokowo ruchowej polegają na zsynchronizowaniu ruchów oczu z ruchami całego ciała.
Wpływają one między innymi na zaburzenia małej motoryki, pismo.

Spostrzeganie figury i tła tzw. ” efekt figura – tło”. Jeśli dziecko ma zaburzenie w tym zakresie ma problem z wyodrębnieniem tego co istotne ( tego co jest ” figurą” ) od bodźców nieistotnych, będących w ” tle”.
Przekłada się to na umiejętność skoncentrowaniu się na szczegółach, na zadaniu- wszystko dookoła nie jest już tłem tylko staje się figurami. Dziecko nie potrafi zignorować bodźców nieistotnych z otoczenia powodując dekoncentracje i dezorganizację. dziecko może mieć problem z odnajdowaniem w tekście konkretnych informacji czy konkretnego wyrazu.

Stałość spostrzegania jest zdolnością do spostrzegania przedmiotu jako posiadającego stałe właściwości tj. kształt, wielkość, przynależność do grupy, mimo odmiennych wrażeń np.duży pies i mały piesek mimo, że wyglądają zupełnie inaczej to są psy, należą do tej samej kategorii. Problem ze stałością spostrzegania może przełożyć się na problemy z odmianą rzeczowników. Dziecko potrafi odnaleźć rzeczownik w tekście tylko w mianowniku ale już znalezienie tego samego wyrazu w dopełniaczu czy narzędniku sprawia mu problem .

Spostrzeganie położenia przedmiotów w przestrzeni– dotyczy dostrzeżenia relacji przestrzennych miedzy obserwatorem a przedmiotem. Przedmioty mogą znajdować się nad, pod, z przodu, tyłu, za, obok innego przedmiotu.
dziecko , które ma problem z relacjami przestrzennymi nie rozumie znaczenia słów odnoszących się do położenia w przestrzeni tj. na górze, na dole, w, poza, przed, obok, z przodu , tyłu, po prawej, lewej.
Przekłada się to tez na problem z nauką – litery, zdania, cyfry , rysunki, wykresy mogą być spostrzegane przez dziecko w sposób zniekształcony.

Spostrzeganie stosunków przestrzennych– jest to zdolność do spostrzegania dwóch lub więcej przedmiotów względem siebie. Dziecko z tym rodzajem zaburzenia percepcji wzrokowej może mieć problem z przerysowywaniem figur wg wzoru, trzymania się w liniaturze, z nawlekaniem korali .

W nauce czytania i pisania pomaga także pamięć wzrokowa. jej sprawne funkcjonowanie umożliwia zapamiętywanie pisowni wyrazów. dzieci ze słaba pamięcią wzrokową popełniają błędy ortograficzne mimo znajomości zasad pisowni.

ZABURZENIA PERCEPCJI WZROKOWEJ U MAŁYCH DZIECI- SYMPTOMY

– nie patrzy na zabawki, które ma w ręce
– nie interesuje się małymi zabawkami, układankami, obrazkami
– nie śledzi płynnie przedmiotów
– ma opóźniony rozwój ruchowy ( niskie napięcie mięśniowe)
– ma problemy z samoobsługą
– ma trudności z wchodzeniem i schodzeniem po schodach- kurczowo trzyma się poręczy
– ma nieprawidłową koordynację ruchów głowy i oczu
– nie lubi zabaw i gier ruchowych
– ma zaburzoną orientację przestrzenną

ZABURZENIA PERCEPCJI WZROKOWEJ U DZIECI STARSZYCH

– ma trudności z czytaniem drobnego druku
– czytają wolniej niż rówieśnicy
– przechylają głowę pod kątem, ustawiają pod kątem zeszyty, książki ( ma to też związek z niezintegrowanym odruchem ATOS)
– maja niski poziom uwagi wzrokowej
– zamykają jedno oko, trą oczy
– wolno przepisują z tablicy
– robią liczne błędy w przepisywaniu
– unikają gier wymagających szybkiego przerzucania wzroku z daleka na blisko- gry w piłkę, tenisa itp.
– mają problem z oceną odległości
– po dłuższym czytaniu męczą się mu oczy, skarży się na bóle w okolicy skroni
-ma problem z rozróżnianiem kolorów
– ma słabą orientację przestrzenną
– ma obniżone napięcie posturalne
– ma zbyt szeroko otwarte oczy
– pochyla pismo, nie mieści się w liniaturze

Ćwiczenia percepcji wzrokowej ( na terapii Integracji sensorycznej)